Historia e komunikimit në Islam si dhe historia e vetë kulturës islame, janë histori të mënyrës së qasjes së myslimanëve ndaj nocionit të ilm-it dhe aktualizimit të tij në shoqëri. Nëse shihet nga ky këndvështrim, historia myslimane zbulon tri transformime të mëdha të kulturës islame: dy transformimet historike janë produkte të dy qasjeve diametralisht të kundërta ndaj konceptit të ilm-it; transformimi i tretë, ku synohet një sintezë e re, është fushëveprim i bashkëkohësisë dhe i së ardhmes. Ky relacion variabël ndërmjet kulturës myslimane dhe konceptit të ilm-it sa e zbulon historinë myslimane, po aq edhe e ndriçon rrugën e mundshme në të ardhme të qytetërimit mysliman.