Edhe një gur në ngrehinën ende të cunguar të historisë shqiptare Ndersa "Vepra" e Lazër Radit shkon ngadalë drejt për mbylljes, "Monografia" përbën të 11 vëllim i Veprës Plotë (duke lënë jashtë e tashmë janë Në këtë vepër të rradhës (mbeten edhe tri për të përfu nduar: Studime, Ditarët libra botuar në fillim të viteve '90, kohë kur nisi të ndjehej njëfarë lirie realitetin shqiptar, mbas një diktature egër 46 vjeçare, e ku Lazër Radi hyn të pësuesit mëdhenj. Mbas disa librave parë, ai botoi edhe, "Rrefim për e (Sh. B. Lilo, 1994 116 fq.) dy më mbas, "Njeriu i Rrugës Gjatë" (Sh. B. 1996- 133 në cilat autori, tashmë tetëdhjetave, në trajtim dy figura të parëndësishme të shqiptar, të spikatur gjate periudhës se Luftës së Botërore, në të anët e kufirit Fiqiri Dinen, nga Dinet e Maqellarës, dhe Taf (Mustafë Pervizi) nga Hasit të Prizrenit. Pjesa e parë e monografisë i është kushtuar Familjes së Dineve të Maqellarës dhe historisë së tyre, duke trajtuar disa figura përfaqësuese të tyre, dhe pak më gjatë te më i spikaturi Fiqiri Dine, i cili pranoi të ishte kryeministër i shtetit shqiptar, në një nga periudhat më dramatike të historisë së shekullit të XX, kur po niste vellavrasja midis shqiptarëve, të cilën ai përpiqet me gjithë energjitë e veta ta shmangë! Pjesa më e madhe e librit është mbështetur mbi rrëfimet i vellait të tij.