"Lolita" është një ndër librat më kontraversalë të letërsisë së shekullit të XX – të, që e ktheu emrin e Lolitës në një personifikim të vogëlusheve të rritura para kohe dhe njëherësh aktore të marrëdhënieve erotike të ndaluara. E bukura femrore në hapat e para dhe hera e parë përndezin pasione dhe makthe të mëdha. Prandaj përpihet vazhdimisht ky libër

'Lolita' by Vladimir Nabokov is a controversial and provocative novel that explores themes of obsession, manipulation, and forbidden love. The narrative, told from the perspective of Humbert Humbert, centers around his infatuation with a 12-year-old girl named Dolores Haze.

Lolita

Vetë autori e quajti këtë novelë "një roman i vogël" dhe pavarësisht se vepra ka shumë nga veçoritë e tregimeve të tij të shkurtra, ai kombinon në të një sërë temash të preferuara të tij e të njohura prej lexuesit. Historia ka si protagonist një borgjez të vogël i torturuar psikologjikisht, i cili po kërkon, por nuk arrin të lërë gjurmën e tij, te njerëzit e një klase më të lartë mes të cilëve ai është përfshirë.  Personazhi ynë, Smurovi, është mësuesi privat i djemve të një familjeje emigrante ruse në Berlin, një punë që e bën të ndjehet i poshtëruar. Por nuk mjafton kjo, pasi, edhe pse i lidhur me një grua të martuar, Matildën, ai është i mërzitur me të dhe e përshkruan si "zonja e shëndoshë, e pafrenuar, me sy lope e me gojë të madhe".

I gjendur kështu, një lloj antiheroi maniakal gogolian, i cili, nga përpjekja për vetëvrasje, hyn në një krizë ekzistenciale, Smurovi zë e përfytyron veten e tij të shumtë të parë përmes syve të njerëzve të tjerë.

Syri

Rritjes së pushtetit, të lavdisë së tij, i gjegjej në përfytyrimin tim rritja e masës së dënimit, me tëcilën do të doja ta ndëshkoja. Kështu, si fillim, do tëkënaqesha me humbjen e tij në zgjedhje, me ftohjene masave ndaj tij, më pas do të më duhej mbyllja e tijnë burg, pak më vonë syrgjynosja në një ishull të dystëme një palmë të vetme, të ngjashme me një yll të zi nëkrye të një poshtëshënimi, teksa ai përjetësisht zbretdrejt ferrit të vetmisë, të turpit, të dobësisë...Si statistikat, që tregojnë paturpësisht ngjitjene tij, që e pasqyrojnë numrin e pasuesve të vet nëformën e një figurkëze, figurke, figure, që zmadhohetshkallëshkallshëm, urrejtja ime për të, po ashtu si vetëai me duar të kryqëzuara, u shpërfaq kërcënueshëmmes fushës së shpirtit tim, derisa ende nuk e kapushtuar thuajse të tërin, duke më lënë veç një qarktë hollë, të ndritshëm (që të kujton më shumë rrethine çmendurisë, sesa kurorën e një martiri); porse unëparashikoj edhe errësimin e tij të plotë...Unë, “një hije pa kocka” do të jem i gëzuar, nëse frytii pagjumësive të mia të harruara, do të shërbejë për njëkohë të gjatë si një lloj mjeti i fshehtë kundër tiranëvetë ardhshëm, tigroidëve, torturuesve gjysmamendsh tënjeriut. Nga “Shkatërrimi i Tiranëve”.

Pranvera Ne Fialte

Janë ditët e fundit të të burgosurit Cincinat C., i dënuar me vdekje për "turpin gnoseologjik". I burgosuri ynë, një vetmitar shembullor, përpiqet të përshtatet në qelinë e tij, me ata pak personazhe që e lidh jeta e atyre pak ditëve në pritje të ndëshkimit fatal. 
Dhe në këtë përpjekje për përshtatje, ai jo vetëm që nuk ia del dot, por ndërmerr një udhëtim shpirtëror me dëshirën të përshkruajë rrugën e tij drejt fundit. Çdo ditë të re të atyre nëntëmbëdhjetë ditëve para vdekejs, Cincinati përpiqet të zbulojë dhe të kuptojë në lojën me personazhet e pakët rreth tij, se cila është e nesërmja e fundit.

Një lojë e lodhshme brenda atyre mureve, do ta çojë përfytyrimin e të burgosurit tonë në skutat më të thella të psikologjisë së njeriut, në qelitë më të skajshme të dhimbjes njerëzore dhe në burgjet më të paimagjinueshme të ndërgjegjjes dhe të pendesave dhe në një peizazh të ëndërrt përfytyrimi. Përmes luftës vetanake të Cincinatit, Nabokov jo vetëm shpjegon format e funksionimit të diktatit, por dhe përligj zhbërjen që i ndodh dinjitetit njerëzor prej shtypjes dhe konformizmit.

Loja e nervave mes Cincinatit dhe persekutorit, burgosësit, akuzuesit, shërbenjësit dhe vetë ekzekutorit, shpesh me nota të holla humori të tipit mjeshtëror të Nabokovit, dialogjet e shkurtër dhe shpesh me mbyllje të beftë, mendimi i ngjeshur dhe mjeshtëria superane e rrëfimit, e bëjnë këtë libër një kryevepër në mesin e mozaikut nabokovian.

A do të ndëshkohet Cincinati ynë? Kjo është një pyetje që e humb peshën po të lexosh këtë roman profetik, një provë e mrekullisë së leximit dhe një ushtrim i përkryer shkrimi.

Ftese Per Ndeshkim

Pnini është një kryevepër letrare, si e gjithë vepra e Vladimir Nabokovit, këtij mjeshtri të fjalës, gati i pashoq në historinë e letërsisë botërore. Pnini është një skicë e thuktë e plot ironi mbi metamorfozën e njeriut mes kulturave, ku personazhit kryesor të tij, Profesor Pninit i duhet të bëjë kapërcimin nga Rusia cariste në Amerikë. 
Dhe në këtë lëvizje, atij do t’i duhet, jo pa mundim, të zërë vend duke ecur nëpër një shteg dyshimesh, në kampusin e një kolegji në zemër të atdheut të ri. Një burrë me emocione aq komplekse, Pnini nuk mund t’i shpëtojë një beteje, plot hezitime e ngjarje befasuese, me jetën amerikane, me gjuhën e re dhe rrethanat e reja të komunikimit.

Por në këtë histori kaq tërheqëse dhe joshëse, duke e ndjekur këtë humbës të lindur ndaj mundësive që i jep atij bota e re, ne ndeshim në patosin e një gjenerate të ndarë mizorisht dhe në mënyrë të pakthyeshme nga e kaluara e saj.

I tillë, Pnini ynë të jep ndonjëherë pamjen e një klouni, ndonjëherë ndjesinë e keqardhjes, siç edhe shpesh të bën t’i rikthehesh batutave dhe kthesave të tij befasuese. Ky rrëfim plot humor, ka të gjithë ngarkesën që e dallon stilin e një mjeshtri si Nabokov, i njohur nga lexuesi shqiptar nga e përbotshmja histori: “Lolita”.

Lista e librave të autorit Vladimir Nabokov

Lolita

Syri

Pranvera Ne Fialte

Ftese Per Ndeshkim

Pnini

Lolita

Syri

Pranvera Ne Fialte

Ftese Per Ndeshkim

Pnini